TS Phạm Xuân Hằng
Có thể khẳng định, xét trên mặt lý luận và tư tưởng, đây là một bước tiến mới, quan trọng trong tư duy chính trị của Đảng về vị trí, vai trò của quần chúng đối với việc xây dựng Đảng, quốc gia trong điều kiện một tổ chức chính trị độc nhất là Đảng ta lãnh đạo quốc gia và từng lớp.
Quyết nghị Đại hội X còn ghi: Nhà nước ban hành cơ chế để chiến trường và các đoàn thể nhân dân thực hành tốt vai trò giám sát và phản biện từng lớp” và cụ thể hóa tới mức phải "Xây dựng Quy chế giám sát và phản biện tầng lớp của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội và dân chúng đối với việc hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách, quyết định lớn của Đảng và việc tổ chức thực hành, kể cả đối với công tác tổ chức và cán bộ”.
Để phát huy và thực hiện dân chủ trên thực tế về phản biện tầng lớp, việc thiết chế hóa chủ trương này của Đảng là điều kiện tiên quyết đưa hoạt động phản biện xã hội vào thực tại mang tính bản chất hơn, hiệu quả hơn. Đảng yêu cầu quốc gia "bổ sung luật pháp”, vì hệ thống luật pháp hiện tại chưa đủ cơ sở bảo đảm cho MTTQ và các đoàn thể quần chúng.
Đây là một nhiệm vụ có tầm vóc, qui mô lớn, đòi hỏi phải có cầu tiêu pháp lý để dân chúng thực hiện quyền làm chủ của mình trên thực tại. Theo ý thức Quy chế chất vấn trong Đảng (Ban hành ngày 12-8-2008), người viết bài này xin chất vấn: "Trước lịch sử Đảng ta, bổn phận này trước nhất thuộc về cơ quan nào của Đảng trong việc chỉ đạo thể chế hóa chủ trương lớn lao này ?”.
Nhu cầu cần thiết và đòi hỏi buộc này phải được đảm bảo bằng luật pháp, nếu không sự cấp thiết và nép cũng chỉ dừng ở nhận thức lý luận mà thôi. Song song về nhận thức, đây cũng là cái nhìn của Đảng ta rõ hơn, thiết thực hơn về triết lý dân là gốc, dân là chủ, dân làm chủ và mong muốn phát huy dân chủ trên thực tế để các giai cấp, giai tầng từng lớp tích cực, chủ động tham dự xây dựng Đảng và Nhà nước trong lành, vững mạnh.
Làm người "phản biện” sắc sảo, thành tâm cho Đảng, cho chính quyền, giúp Đảng và chính quyền kiểm chứng lại chính mình để lãnh đạo, chỉ đạo tốt hơn Ảnh: Hoàng Long Phản biện là một từ có nội hàm bàn luận theo hướng ngược lại trên cơ sở ứng dụng luận chứng, lý lẽ để đánh giá hoặc có thể bác bỏ một luận điểm nào đó.
Nếu hiểu nôm na, thì phản biện tầng lớp là sự biện luận lại của một cá nhân hay một tổ chức từng lớp đối với một vấn đề nào đó trong đời sống tầng lớp. # Chủ động thực hành hoạt động giám sát và phản biện từng lớp. Chủ động góp quan điểm với Đảng, quốc gia trong việc hoạch định chính sách, cơ chế, làm người "phản biện” sắc sảo, thật tâm cho Đảng, cho chính quyền, giúp Đảng và chính quyền kiểm chứng lại chính mình để lãnh đạo, chỉ đạo tốt hơn”.
Đây là vấn đề mới với thực tế nước ta, ngay trong các Từ điển tiếng Việt cũng chưa có mục từ phản biện tầng lớp. Năm 2004, tại Đại hội đại biểu lần thứ XIV MTTQ Việt Nam TP. Để đổi mới phương thức lãnh đạo đối với hệ thống chính trị, đặc biệt là thực hành dân chủ trên thực tiễn trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân chúng, do dân chúng, vì quần chúng, lần trước hết các văn kiện Đại hội Đảng lần thứ X đề cập vấn đề giám sát và phản biện từng lớp của MTTQ và các đoàn thể quần chúng với những yêu cầu mới ở tầm cao mới.
Có thể nói, đây là một nhận thức mới, nâng cao vai trò của nhân dân quần chúng. Đồng thời, phản biện phải đề xuất được giải pháp khắc phục cái chưa đúng, chưa đủ để hoàn thiện luận điểm dự thảo đã nêu ra. Qua đó, Đảng bộ Hà Nội cũng tỏ rõ thái độ cầu thị để giải quyết mối quan hệ Đảng lãnh đạo, quốc gia quản lý, nhân dân làm chủ một cách dân chủ, khoa học, thiết thực, thấu tình, đạt được triết lý "ý Đảng, lòng dân”.
Chính cho nên, những hoạt động tham gia giám sát và đóng góp ý kiến kém hiệu quả, thiếu thiết thực và rơi vào tình trạng hình thức chủ nghĩa. Vì vậy, có người chưa hiểu nội hàm, ý nghĩa của phản biện tầng lớp đối với quá trình hoạch định chính sách của Đảng và quốc gia nên hoang mang khi trong Nghị quyết Đại hội X đề cập chủ trương này.
PGS. Thực tại, đã bao bấy lâu và cho đến giờ, MTTQ Việt Nam và các đoàn thể dân chúng vẫn hăng hái dự giám sát cùng các cơ quan quyền lực, nhưng theo một số luật, cũng chỉ như khách mời danh dự; Đồng thời, tích cực dự đóng góp cho các dự án luật, các đề án, dự thảo các quyết sách, nhưng vẫn chỉ là góp ý mang thuộc tính tham khảo cho các chủ thể có thẩm quyền ban hành chính sách.
Hà Nội, ông Nguyễn Phú Trọng, lúc đó là Ủy viên Bộ Chính trị, bí thơ Thành ủy Hà Nội đã nhấn mạnh trong bài phát biểu của mình: "MTTQ cần tiếp chuyện vận động nhân dân dự xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền, củng cố hệ thống chính trị ngày một vững mạnh; thực hành tốt chức năng giám sát và vai trò phản biện tầng lớp đối với các tổ chức Đảng và cơ quan chính quyền.
# Dưới sự lãnh đạo của Đảng, song song xác định rõ chức năng, vai trò cũng như ý thức chủ động của MTTQ trong sự nghiệp xây dựng Đảng và Nhà nước trong sạch, vững mạnh. Chủ trương này lại được Cương lĩnh hóa, Chiến lược hóa tại Đại hội lần thứ XI của Đảng. Ở đây, phản biện mang thuộc tính hội thoại, bàn cãi trên cơ sở khoa học, luật pháp và thực tiễn để làm rõ cái đúng, cái chưa đúng của một vấn đề nào đó, trong đó có vấn đề chính sách.
Điều đáng tiếc là, trong suốt nhiệm kỳ khóa X và quá nửa nhiệm kỳ khóa XI vẫn chưa thiết chế hóa được một chủ trương lớn lao, mới, tiến bộ của Đảng. Vấn đề còn lại là mỗi công chức, nhân viên, nhất là đảng viên, đặc biệt là đội ngũ lãnh đạo, quản lý các cấp của Đảng và Nhà nước cũng như các tổ chức trong hệ thống chính trị có vượt qua chính mình để thực hiện hiệu quả tầm cao nhận thức mới này hay không? Từ nội dung, ý nghĩa của chủ trương mà Đảng ta nêu ra, có thể thấy, phản biện tầng lớp là nhu cầu cần thiết và là đòi hỏi bắt của quá trình lãnh đạo và điều hành, trong đó, trước hết phải thiết chế hóa quy trình hoạch định chính sách.
Nghị quyết ghi rõ: "quốc gia ban hành và bổ sung luật pháp để MTTQ và các đoàn thể dân chúng thực hiện tốt vai trò giám sát và phản biện từng lớp”.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét