Tấn công Syria – trò chơi của các tiền lạ lẫm lệ.

Trong bối cảnh trên, ý kiến cứng rắn của Moscow – không đơn thuần chỉ là sự ủng hộ chính quyền Syria

Cần có tác động ngoại giao cứng rắn đối với các chế độ có nguy cơ hiểm nguy, và có thể sử dụng cả vũ lực với các chế độ này. Ngoại giao Mỹ đề nghị Tehran ngừng chương trình làm giàu uranium. Washington, trong khuôn khổ đàm phán 6 bên, tìm cách buộc Bình Nhưỡng loại bỏ khả năng sản xuất plutoni ở cấp độ có thể chế tác vũ khí cũng như đầu đạn hạt nhân.

Sau khi nổ ra chiến tranh tại Afghanistan, truyền thông Mỹ đã nhiều lần khẳng định về nguy cơ Taliban chiếm các cơ sở hạt nhân của Pakistan. Việc không cho Iran làm giàu urani đã xác lập một qui tắc mới trên vũ đài chính trị quốc tế: không phải quờ các nước không sở hữu vũ khí hạt nhân đều được phép tiến hành chu trình nhiên liệu hạt nhân.

Nhà Trắng chưa thể hình thành một “liên minh tình thế” mà hiện họ đang cầm cố vô cùng để mở mang. Cuộc nội chiến ở Syria có thể trở nên nơi Mỹ tạo ra tiền lệ mới. Hai lần (năm 2001 và năm 2007), Washington và Islamabad đã đàm phán về việc cho phép quân đội Mỹ tiếp cận tiềm lực hạt nhân của Pakistan.

Theo Washington việc giải giáp như vậy cần được tiến hành dưới sự kiểm soát của IAEA và/hoặc một ủy ban của “5 cường quốc”. Ảnh: Internet trở lực đối với Washington là ý kiến của các đồng minh NATO, đặc biệt là việc Anh và Đức khước từ dự hành động quân sự. Duy Trinh ( Theo Báo Độc lập - Nga ).

Mùa xuân năm 2003, liên minh này tiến hành chiến dịch quân sự dưới khẩu hiện loại bỏ vũ khí hủy diệt hàng loạt (WMD) mà Saddam Hussein sở hữu. Mỹ không có ý định dùng vũ lực với Triều Tiên, song cần biểu lộ áp lực về quân sự và kinh tế, mà theo quan điểm của họ là buộc ban lãnh đạo Triều Tiên phải nhượng bộ.

Tuy nhiên thông báo về việc sử dụng vũ khí hóa học thúc đẩy Mỹ lợi dụng tình hình để khẳng định một tiền lệ khác về giải giáp hãm hiếp. Bush khi đó đã hình thành được “liên minh tình thế” với Anh, Italy, Tây Ban Nha và một số quốc gia nhỏ hơn khác. Nhà Trắng sẽ xử lý 2 kịch bản mới: Một là việc sử dụng vũ khí hóa học của một chính phủ “có vấn đề” với phe đối nghịch ở trong nước, và hai là sự can thiệp khẩn của cộng đồng quốc tế đề trừng trị chế độ đó.

Nga, một cường quốc hạt nhân, nghi chính sách giải giáp cưỡng bách của Mỹ. Một tiền lệ khác là Iran.

Trong cả 2 trường hợp, Mỹ đều tiến hành chính sách giải giáp cưỡng bách chế độ mà theo quan điểm của họ là hiểm nguy.

Vì vậy trong vòng 15 năm qua, Mỹ đã xác lập trên vũ đài chính trị quốc tế tiền lệ giải giáp hiếp dâm những chế độ mà họ xem là nguy hiểm, biểu hiện qua nhiều nước cụ thể. So sánh các sự kiện năm 2003 với năm 2013 là không tình cờ. Nhà Trắng tuyên bố các biện pháp cũ – kìm giữ kỹ thuật bằng ngoại giao và trừng trị – là không đủ để ngăn chặn phổ quát WMD.

Tiền lệ thứ ba là Triều Tiên. Tuy nhiên Nhà Trắng chẳng thơ ngây đến vậy. Tiền lệ Syria theo cách của mình sẽ hoàn tất các công thức trên. Ngày 10/10/2002 , Quốc hội Mỹ phê duyệt nghị quyết, cho phép Tổng thống Mỹ sử dụng vũ lực với Iraq. Về khả năng can thiệp quân sự vào cuộc xung đột ở Syria, Mỹ ít nhất đã đề cập tới từ tháng 3/2012.

Thật khó có thể cùng lúc kết luận vì ai Washington tạo ra tiền lệ Syria và các tiền lệ khác.

Tình hình này gợi nhớ tới các sự kiện trong vòng 1 thập kỷ qua. Truyền thường ngày buộc tội Mỹ đã sai lầm. Tiền lệ đầu tiên là “giải giáp” Iraq – quốc gia mà theo xác định sau này vào thời điểm đó không sở hữu WMD cũng như phương tiện kỹ thuật để sử dụng các loại khí giới này. Iraq đã cho phép Washington khẳng định nguyên tắc có thể tịch thâu WMD của một “chế độ hiểm nguy” chuẩn y hành động quân sự.

Ngày 4/3/2002, Thủ tướng Anh khi đó, ông Tony Blair, tuyên bố chính quyền của Tổng thống Iraq, Saddam Hussein sở hữu các cơ sở bí hiểm chế tác vũ khí hóa và sinh học.

Tuy thế luật Anglo-Saxon lại theo nguyên tắc án lệ: quyết định của tòa án với những vụ việc cụ thể được nhấn như một nguồn luật và nằm trong nền móng của hệ thống pháp luật. Tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Istanbul ngày 29/6/2004, các bên đã ký một tuyên bố mở mang liên minh đối tác quân sự với Pakistan.

Hội đồng Bảo an LHQ không ưng chuẩn nghị quyết ưng ý việc sử dụng vũ lực chống Iraq. Pakistan trở nên tiền lệ thứ 4. Cách tiếp cận trên mâu thuẫn với Hiệp ước Không phổ thông khí giới hạt nhân (NPT) năm 1968, vốn cho phép các nước không sở hữu vũ khí hạt nhân có quyền sử dụng năng lượng hạt nhân. Tuy nhiên chính quyền của Tổng thống Mỹ George W. Hội đồng NATO, do quan điểm phản đối của Pháp và Đức, cũng không đưa ra biện pháp trừng phạt như vậy.

Trở lại năm 1993, chính quyền Tổng thống Bill Clinton đã đưa ra khái niệm chống phổ biến. Có vẻ như kế hoạch mà Washington đưa ra với Pakistan nằm ngoài việc quản lý kho vũ khí hạt nhân của nhà nước “có vấn đề”.